ŹRÓDŁA INFORMACJI
|
|
|
Podstawowe źródła informacji wykorzystywane
przy poszukiwaniach genealogicznych i heraldycznych:
- archiwalia: księgi sądowe ziemskie i grodzkie, inne
- wydawnictwa urzędowe
- opracowania
- pamiętniki
- księgi parafialne
- Urzędy Stanu Cywilnego i Biura Meldunkowe
- internet
Źródła te pokrótce opisane są kolejno poniżej. Inne źródła
opisane są w poradniku  JAK
SZUKAĆ. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Większość źródeł informacji o
odległych przodkach stanowią archiwalia niedostępne dla "zwykłych"
poszukiwaczy korzeni lub rodowodów. W większości, albowiem część archiwaliów
jest udostępniana, np. księgi parafialne. Poniżej wymienione są przykładowe
tytuły archiwaliów - woluminów w różnych zespołach:
"Wypisy metryk chrzestnych, ślubnych, śmierci kościołów parafialnych
dekanatu nazwa za lata lata"
"O szlacheckim pochodzeniu nazwisko. Herb nazwa"
"Rodowód szlachecki nazwisko. Herb nazwa"
"Spis szlachty rodowej mającej prawo udziału w bezpośrednich wyborach na
zebraniach szlacheckich"
"Spis rodów z powiatu nazwa zatwierdzonych w szlachectwie w roku
rok"
"O konfiskacji majątku nazwisko ..."
"Spis alfabetyczny przestępców politycznych ..."
"O zarządzaniu majątkiem nazwa_majątku imię_i_nazwisko_właściciela"
Metryki Koronne:
"księgi wpisów", gdzie rejestrowano dokumenty
królewskie i inskrypcje prywatne
"księgi poselskie, gromadzące dokumenty ważne dla
polityki zagranicznej
"księgi dekretowe", gdzie zapisywano wyroki sądów
zadwornych
Oprócz powyższych istnieją tysiące innych archiwaliów o znaczeniu
historycznym takich jak średniowieczne kroniki, archiwa kościelne i
klasztorne (w 1285 r. arcybp Jakub Świnka wydał nakaz sporządzania i
przechowywania dokumentów przy kościołach katedralnych), archiwa miast
(księgi grodzkie i ziemskie), archiwa władców dzielnicowych i możnowładców,
pochodzące począwszy od XIII wieku. Ciekawym źródłem są akta oczyszczenia z
nagany szlachectwa przed sądami, spisy podatkowe sprzed wieków, spisy
elektorów królewskich, dokumenty sądowe.
Bardzo ciekawym źródłem informacji o mieszkańcach wsi są księgi wiejskie
(księgi sądowe wiejskie). Jest to niezwykle cenne źródło informacji gdyż
niektóre obejmują wczesne lata począwszy od 1473 roku (księga wiejska
lubatowska - Lubiatówka). Niestety, są one bardzo rzadkim źródłem, AGAD
dysponuje księgami zaledwie 9 wsi. Z ksiąg wiejskich wydawano odpisy
wierzytelne pod pieczęcią gromady i z podpisem pisarza. Pieczęcie posiadały
bez różnicy gromady wsi królewskich, duchownych i szlacheckich. Niektóre
księgi doczekały się opracowania i współczesnego wydania jak np. "Księgi
Sądowe Wiejskie Klucza Łąckiego", tom I: 1528-1739, tom II: 1744-1811,
Wrocław - Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1962, 1963.
W odniesieniu do szlachty archiwalia w znacznej większości zostały już
wykorzystane przez historyków-genealogów podczas opracowywania różnych
herbarzy. Zatem w poszukiwaniach heraldycznych najczęściej korzystamy nie z
archiwaliów a z opracowań na ich podstawie jakimi są herbarze. W
poszukiwaniach genealogicznych oprócz herbarzy najczęściej korzystamy z
wypisów metryk (ksiąg metrykalnych). Księgi te (wybrane) dostępne są w
postaci opracowań oraz fotokopii (mikrofilmy Mormonów). W większości
przypadków jednak konieczne jest sięgnięcie do archiwaliów. Niestety, tą
drogą można cofnąć się tylko do początków XIX wieku. Inne archiwalia pomimo
że są udostępniane są nieosiągalne z prozaicznego powodu - są
nieskatalogowane i nie wiemy o ich istnieniu. Dotyczy to zwłaszcza tak
oczywistych z punktu widzenia genealogii i heraldyki pozycji jak "Rodowody
szlacheckie" poszczególnych rodzin. Część archiwaliów ze względu na ich stan
oraz olbrzymią wartość historyczną nie jest ogólnie dostępna.
Więcej o archiwach znajdziesz w dziale
ARCHIWA. |
|
|
Przykładowe wydawnictwa
urzędowe:
"Metryka Litewska. Księga Sigillat 1709-1719" (reprint: PWN, Warszawa
1987)
"Metryka Litewska. Rejestry podymnego Wielkiego Księstwa Litewskiego,
Województwo wileńskie 1690 r." (reprint: PWN, Warszawa 1989).
Wiele wydawnictw urzędowych znajdziesz w dziale
LITERATURA. |
|
|
Historycy oraz osoby związane z
genealogią i heraldyką opracowali wiele opracowań na podstawie archiwaliów
prezentując w sposób zwarty i tematycznie interesujące informacje. Do
najbardziej znanych opracowań należą herbarze. Jest dostępnych wiele innych
opracowań takich jak słowniki geograficzne, słowniki biograficzne, wykazy
szlachty z różnych regionów, wykazy zamordowanych, wykazy osób pochowanych
na różnych cmentarzach oraz liczne opracowania tematyczne.
Wiele opracowań znajdziesz w dziale
LITERATURA. |
|
|
Pamiętniki są niezwykłym źródłem
informacji. Z jednej strony stanowią bardzo subiektywny punkt widzenia
różnych zjawisk, z drugiej strony jako jedyne materiały potrafią przybliżyć
klimat i ducha dawnych czasów. Są nieocenionym źródłem informacji dla
genealogów wykraczających w swych zainteresowaniach poza suche daty i
imiona. Niestety, dotarcie do pamiętników jest trudne gdyż nie są
klasyfikowane jako literatura historyczna ani genealogiczna. Dużym
ułatwieniem są elektroniczne katalogi większych bibliotek, w których
korzystając z wyszukiwarek można łatwo przeszukać dziesiątki tysięcy
tytułów. |
|
|
W poszukiwaniach zdarzeń z
ostatnich około 100 lat takich jak chrzty, śluby czy zgony księgi parafialne
nadal są nieocenionym źródłem informacji. Księgi z ostatnich około 100 lat
są przechowywane w parafiach.
Więcej na temat ksiąg parafialnych znajdziesz w dziale
DOKUMENTY
KOŚCIELNE |
|
|
Urzędy Stanu Cywilnego są łatwo
dostępnym źródłem informacji o naszych niezbyt odległych przodkach. Łatwo
możemy uzyskać tam odpisy aktów zgonu przodków z ostatnich kilkudziesięciu
lat. Odpisy te dostarczają nam tak cennych informacji jak dokładne dane i
miejsca urodzenia i zgonu, imiona rodziców oraz współmałżonka (z nazwiskiem
rodowym).
Urzędy Miejskie (Gminne) posiadają również dane meldunkowe jak również
np. dokumenty repatriacyjne oraz akty nadania własności na Ziemiach
Odzyskanych. |
|
|
Na olbrzymie zasoby składają się
dane publikowane przez prywatne osoby, bazy danych tworzone przez duże
serwisy genealogiczne na całym świecie oraz bazy danych udostępniane przez
różne instytucje i archiwa. Od wielu lat sukcesywnie pojawiają się nowe bazy
danych, np. baza urodzeń, zgonów i małżeństw (indeks dokumentów) z
kościelnych ksiąg metrykalnych przekazanych do Archiwum Akt Dawnych (Archiwa
Państwowe
http://www.archiwa.gov.pl/indexpl.html) czy United States Federal Census
z lat 1920 i 1930.
Internet jest ogromnym medium niosącym wielkie możliwości. Jednak z
powodu gwałtownego rozwoju jest chaotyczny, nieuporządkowany. Osobnym
problemem jest skatalogowanie danych dostępnych w Internecie tak, aby
zainteresowani łatwo odnaleźli szukaną informację. Niestety, musimy
włożyć wiele wysiłku w poszukiwania w Internecie aby stały się owocne a
gwałtowny rozwój zmusza do częstego odwiedzania tych samych miejsc w celu
sprawdzenia zmian w zakresie danych. Podstawowym problemem Internetu przy
pozornej łatwości uzyskiwania informacji jest jej jakość i wiarygodność.
Niestety, zwykle nie znamy źródła zamieszczanych informacji bądź nie mamy
dostępu do źródeł w celu weryfikacji danych. Czasami można spotkać się z
wręcz "radosną twórczością" autorów beztrosko przypisujących powinowactwo na
podstawie samych przypuszczeń lub tylko zbliżonej zbieżności danych.
Wiele ciekawych i wartościowych miejsc w Internecie znajdziesz w Katalogu
Stron WWW KATALOG STRON |
|
|
Osoby które swoimi informacjami
przyczyniły się do wzbogacenia zawartości portalu Ornatowski.com. Obok osoby
znajdują się informacje, jakie pochodzą od danej osoby wzbogacając dane
działy.
Marek Gawlik - zasady opisu osób
Tomasz Steifer, członek-założyciel PTH - heraldyka
Mateusz Kwiczak - zdjęcia z Głęboczka, Jezierzan, wspomnienia.
Leszek Jan Czajkowski - historia szlachty i herbu, literatura,
OŚwS.
Włodzimierz Nabywaniec - indeksy Polaków uczestników Wojny
Napoleońskiej.
Anna Tryszczyło-Mróz - ród Ołpińskich oraz artykuły
Aleksander M. Kuźmin - artykuły o szlachcie, herbach
Stanisław Gaszyński - heraldyka gmin
Maciej Rydel - Dwory polskie
Władysław Froch - materiały o księgach parafialnych
Sławomir Górzyński - "Nobilitacje w Galicji w latach 1772-1918"
Jerzy Czajewski - kolekcja dawnych map, artykuły o Rzeczpospolitej
Czesław Malewski - materiały różne, prawo internetowej publikacji
książki
Zbigniew Kłopotowski - informacje o miejscowości Tłusteńkie i jej
mieszkańcach
Bogdan Melka, Zbigniew Natkański - informacje o pochodzeniu nazwisk
Maria Supranowicz - informacje o pochodzeniu imion
Marek Wojciechowski - indeks szlachty zaściankowej Podkarpacia
Piotr Powierża - opisy różnych miejscowości
Krzysztof Menel - wykaz literatury
Irene Baranski - mieszka w USA, od wielu lat prowadzi wraz z
siostrą poszukiwania genealogiczne, skarbnica wiedzy, osoba bezinteresowna.
Dostarczyła wszystkie informacje o gałęzi Ornatowskich mieszkających w
Obertynie wraz z ich potomkami sprzed 1800 r.
Phyllis A. McKee - mieszka w USA: gałąź Karwatka począwszy od 1700 r.
Józef Ilnicki - drzewa genealogiczne rodzin Ilnickich i
Zajączkowskich sięgające 1870 r. Źródło wiedzy o Jezierzanach sprzed II
Wojny Światowej.
Ron Ornatowski - mieszka w USA: gałąź Ornatowskich mieszkających w
Oryszkowcach począwszy od 1892 r.
Janina Ornatowska - gałąź Ornatowskich mieszkających w Jezierzanach
począwszy od 1890 r.
Irena Dymarek - gałąź Dymarków począwszy od 1841 r.
Weronika Skrok - Matejewicz i Skrok sprzed 1850 r.
Karolina Kupisz - gałąź Ornatowskich z Czortkowa |
|
|
Powiadom o nowych źródłach
KONTAKTY |
|
|
|
Aktualności